چک کردن روغن موتور از سادهترین و ضروریترین کارهایی است که هر رانندهای بهتر است به آن مسلط باشد. این کار نقش مهمی در حفظ سلامت موتور و جلوگیری از آسیبهای پرهزینه دارد.
بررسی منظم سطح روغن موتور، خصوصاً پیش از سفر، پس از پیمایش طولانی و در فواصل زمانی مشخص، از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری میکند. درواقع، چک کردن روغن به شما کمک میکند تا از وضعیت روانکاری و سلامت قطعات داخلی موتور اطمینان پیدا کنید. در ادامه، روش صحیح اندازهگیری و زمان مناسب چک کردن این سیال را مرحله به مرحله بررسی میکنیم.
نحوه چک کردن روغن موتور
در این قسمت، مراحل بررسی کردن روغن موتور و نحوه تست آن با گیج را بهطور کامل بررسی خواهیم کرد. این سیال وظیفه روانکاری قطعات داخلی پیشرانه مانند سوپاپها، سیلندرها و پیستونها را برعهده دارد. به همین دلیل، آگاهی از نحوه چک کردن روغن ماشین میتواند از بروز مشکلاتی چون افزایش دما، سایش قطعات و خرابی موتور جلوگیری کند.
دلیل چک کردن روغن موتور
این کار فقط برای اطمینان از وجود مقدار کافی روغن نبوده و برای بررسی کیفیت آن نیز اهمیت زیادی دارد. این سیال هنگام حرکت خودرو، تمام قطعات داخلی پیشرانه را روانکاری میکند و مانع از افزایش بیشازحد دما و اصطکاک بین قطعات میشود.
همچنین، روغن با خاصیت پاککنندگی خود، رسوبات و آلودگیهای درون موتور را از بین میبرد. اگر روغن در زمان مناسب بررسی نشود، ممکن است موتور در معرض آسیب جدی قرار گیرد. بنابراین، توصیه میشود هر ۱۰۰۰ کیلومتر رانندگی، وضعیت این سیال را مورد بررسی قرار دهید تا در صورت کم شدن یا تغییر رنگ و کیفیت آن، سریعاً به تعویض آن بپردازید.
روش صحیح چک کردن روغن ماشین
چک کردن روغن ماشین بسیار ساده است و تنها به چند دقیقه زمان نیاز دارد. ابتدا باید پس از خاموش شدن موتور، خودرو را برای چند دقیقه در سطحی صاف قرار دهید تا روغن تهنشین شود. سپس، گیج را بیرون آورده، تمیز کنید و دوباره داخل لوله قرار دهید.
در مرحله بعد، دوباره گیج را خارج کرده و سطح سیال را بررسی کنید. اگر میزان آن بین دو علامت Min و Max باشد، وضعیت مناسب است، اما در صورتی که سطح روغن پایینتر از حد مجاز باشد، باید روغن موتور اضافه یا تعویض شود.
اهمیت بازبینی منظم روغن موتور
بازبینی منظم و چک کردن روغن خودرو در فواصل زمانی مشخص، تأثیر مستقیمی بر عمر مفید خودرو دارد. انجام این کار از خرابیهای پرهزینه جلوگیری میکند و باعث حفظ توان و بازدهی بهتر موتور میشود. بیتوجهی به این موضوع میتواند به گرم شدن بیشازحد موتور، کاهش عملکرد و حتی از کار افتادن آن منجر شود.
آموزش چک کردن روغن موتور خودرو
چک کردن این سیال در خودروهای مختلف، ممکن است تفاوتهایی داشته باشد. در ماشینهای مدرن، معمولاً یک نشانگر دیجیتالی یا چراغ هشدار LED روی صفحه کیلومتر وضعیت روغن را نمایش میدهد، اما در خودروهای تولید داخل یا مدلهای قدیمیتر، هنوز لازم است اندازه گیری سطح روغن موتور بهصورت دستی و از طریق گیج انجام گیرد. جای گیج در همه خودروها یکسان نیست، اما معمولاً با رنگ زرد یا نارنجی مشخص میشود و به راحتی قابل تشخیص است.
چک کردن علامت گیج روغن موتور
پس از بیرون کشیدن گیج، آن را با دستمال تمیز کنید و دوباره در جای خود قرار دهید. سپس، دوباره بیرون بکشید تا بتوانید اندازهگیری سطح سیال را انجام دهید. روی میله گیج علامتهایی وجود دارند که نشاندهنده میزان روغن درون کارتل هستند.
این علائم معمولاً شامل حروف L و H یا MIN و MAX هستند. حرف L یا MIN به معنای پایین بودن سطح روغن است، اما H یا MAX نشاندهنده پر بودن بیشازحد آن است. بهترین حالت زمانی است که سطح سیال بین این دو علامت قرار بگیرد. در برخی از خودروها نیز ممکن است حرف F مخفف Full روی گیج دیده شود که بیانگر وضعیت ایدهآل روغن موتور است.
چک کردن روغن موتور و رفع کمبود آن
اگر هنگام بررسی کردن این سیال متوجه شدید که سطح آن پایینتر از حد مجاز است، باید فوراً نمونه مناسب با نوع خودرو را تهیه کرده و مقدار لازم را اضافه کنید. در صورتی که خودرو بهطور مداوم روغن کم میکند، حتماً باید به یک تعمیرکار یا مکانیک مراجعه کنید تا علت دقیق آن مشخص شود. گاهی نشتی، فرسودگی واشر سرسیلندر یا کاهش کیفیت روغن باعث این مشکل میشود.
تشخیص زمان تعویض روغن موتور
یکی از نکات مهم برای چک کردن روغن موتور و تشخیص زمان تعویض آن، بررسی رنگ و شفافیت این محصول است. روغن موتور در حالت تازه معمولاً زرد عسلی و شفاف است، اما با گذشت زمان و کارکرد خودرو، رنگ آن به تدریج تیره میشود. زمانی که مشاهده کردید رنگ این سیال بیشازحد قهوهای یا سیاه شده، یعنی آلوده بوده و کارایی خود را از دست داده است و باید تعویض شود.
نکته مهم این است که اگر هنگام بازدید، رنگ روغن به سمت سفید یا شیری تغییر کرده باشد، به احتمال زیاد آب یا ضدیخ وارد سیستم آن شده است. این وضعیت که به آن «آب و روغن قاطی کردن» گفته میشود، یکی از نشانههای خطرناک خرابی موتور بوده و باید خودرو را فوراً به تعمیرگاه منتقل کرد تا از آسیبهای جدیتر جلوگیری شود.
در پایان
چک کردن روغن موتور شاید ساده به نظر برسد، اما نقش مهمی در حفظ سلامت و عملکرد خودرو دارد. تنها چند دقیقه زمان برای اندازهگیری سطح این سیال، میتواند از هزینههای سنگین تعمیرات جلوگیری کند. بررسی رنگ و میزان آن، بهترین راه تشخیص وضعیت موتور است. برای تعویض به موقع و خرید نوع استاندارد، به فروشگاه اویل کار مراجعه کنید؛ جایی که با ارائه برندهای معتبر و مشاوره تخصصی، انتخابی مطمئن و اقتصادی را برای شما فراهم میکند.
سؤالات متداول
هر چند وقت یکبار باید روغن موتور را چک کنیم؟
بهتر است چک کردن روغن موتور حداقل هر ۱۰۰۰ کیلومتر یکبار انجام شود، مخصوصاً پیش از سفرهای طولانی یا پس از رانندگی در شرایط سخت.
بهترین زمان برای اندازهگیری سطح روغن موتور چه زمانی است؟
پس از خاموش کردن خودرو و گذشت حدود پنج دقیقه، زمانی که موتور خنک شده و روغن تهنشین شده است، بهترین موقع برای اندازهگیری سطح روغن موتور خواهد بود.
اگر سطح روغن پایین بود، میتوانم هر نوع روغنی اضافه کنم؟
خیر؛ باید از همان نوع و درجه ویسکوزیتهای استفاده کنید که در دفترچه راهنمای خودرو یا توسط مکانیک توصیه شده است. ترکیب روغنهای مختلف میتواند به موتور آسیب بزند.