خرید عمده
تفاوت روغن گیربکس دستی و اتوماتیک فقط یک تفاوت در نام نیست. این تفاوت مستقیماً روی عمر گیربکس، کیفیت تعویض دنده، مصرف سوخت و حتی سلامت کل سیستم انتقال قدرت اثر میگذارد.
انتخاب اشتباه روغن میتواند باعث تقه زدن گیربکس، سایش زودرس قطعات و هزینههای تعمیر چند ده میلیونی شود.
در این مقاله بهصورت کاملاً کاربردی، واقعی و فنی بررسی میکنیم تفاوت روغن MTF و ATF یا فرق واسکازین دستی با اتومات چیست و چه زمانی کدام را استفاده کنیم؟
روغن گیربکس فقط یک روانکار ساده نیست. این سیال یکی از عناصر حیاتی عملکرد سیستم انتقال قدرت است که چند وظیفه همزمان را انجام میدهد.
روغن گیربکس در هر دو نوع دستی و اتوماتیک نقشهای حیاتی دارد که نبود یا ضعف هر کدام باعث آسیب جدی به گیربکس میشود؛ مانند موارد زیر:
در گیربکس دستی، روغن بیشتر نقش روانکاری مکانیکی دارد. اما در گیربکس اتوماتیک، روغن علاوه بر روانکاری، نقش هیدرولیکی، کنترلی و انتقال نیرو را هم ایفا میکند.
همین تفاوت ماهیت عملکرد، پایه اصلی تفاوت روغن گیربکس دستی و اتوماتیک است.
اینجا وارد بخش واقعی ماجرا میشویم؛ جایی که تفاوت روغن MTF و ATF فقط در اسم نیست، بلکه در ساختار شیمیایی و مهندسی سیال است.
اما قبل از آن بهتر است مشخص کنیم MTF و ATF مخفف چه عباراتی است.
MTF مخفف Manual Transmission Fluid به معنای”روغن گیربکس دستی” و ATF مخفف Automatic Transmission Fluid به معنای”روغن گیربکس اتوماتیک” است که هرکدام فرمولاسیون و کاربرد متفاوتی در سیستم انتقال قدرت خودرو دارند.
روغن گیربکس دستی معمولاً ویسکوزیته بالاتری دارد. این روغنها ضخیمتر هستند و ساختار مقاومتری در برابر فشار مکانیکی دارند.
در مقابلATF یا روغن گیربکس اتوماتیک بسیار رقیقتر است چون باید در مدارهای هیدرولیکی جریان پیدا کند.
روغن MTF یا گیربکس دستی دارای افزودنیهای ضد فشار یاEp قوی است تا فشار شدید چرخدندهها را تحمل کند.
روغنATF یا اتوماتیک دارای افزودنیهای زیر است:
این افزودنیها باعث میشود عملکرد هیدرولیکی و کنترلی دقیق داشته باشد.
روغن ATF باید در دماهای بالا پایداری بسیار بالایی داشته باشد، چون گیربکسهای اتوماتیک حرارت زیادی تولید میکنند.
روغن MTF تمرکز بیشتری روی تحمل فشار مکانیکی دارد تا دمای بالا.
در تجربه واقعی رانندگی، این تفاوتها کاملاً قابل لمس هستند و مستقیماً روی نرمی رانندگی، دوام گیربکس و کیفیت انتقال قدرت تأثیر میگذارند.
انتخاب روغن مناسب باعث میشود گیربکس عملکرد بهینهتری داشته باشد و استهلاک قطعات داخلی به حداقل برسد.
در گیربکس دستی این موارد قابل مشاهده است:
در گیربکس اتوماتیک این موارد قابل مشاهده است:
در نهایت، اگر ATF در گیربکس دستی یا MTF در گیربکس اتوماتیک استفاده شود، سیستم دچار اختلال عملکرد جدی شده و ممکن است آسیبهای پرهزینهای به مجموعه گیربکس وارد شود.
اصطلاح”واسکازین” بهطور فنی به روغن گیربکس دستی و دیفرانسیل اطلاق میشود.
با این حال، در بازار بهاشتباه برای روغن گیربکس اتوماتیک نیز به کار میرود، در حالی که این دو روغن از نظر ساختار، عملکرد و کاربرد کاملاً متفاوت هستند.
واسکازین گیربکس دستی: واسکازین دستی برای روانکاری چرخدندهها در شرایط فشار و بار بالا طراحی شده است و نقش هیدرولیکی یا کنترلی ندارد.
روغن گیربکس اتوماتیک: روغن ATF علاوه بر روانکاری، وظیفه انتقال نیرو، کنترل هیدرولیکی، خنککاری و مدیریت اصطکاک در گیربکسهای اتوماتیک را بر عهده دارد.
در جدول زیر فرق واسکازین دستی با اتومات به صورت دقیقتر آمده است:
| ویژگی | واسکازین گیربکس دستی | روغن گیربکس اتوماتیک (ATF) |
|---|---|---|
| نام فنی | Gear Oil | Automatic Transmission Fluid |
| کاربرد اصلی | گیربکس دستی و دیفرانسیل | گیربکس اتوماتیک |
| گرانروی | بالا(غلیظ) | پایین(رقیق) |
| استاندارد رایج | SAE 75W-90، 80W-90 | Dexron، Mercon، ATF+ |
| تحمل فشار | بسیار بالا(EP) | متوسط |
| عملکرد هیدرولیکی | ندارد | دارد |
| کنترل اصطکاک | ندارد | دارد |
| انتقال نیرو | خیر | بله |
| خنککاری سیستم | محدود | مؤثر |
| قابلیت جایگزینی | ❌ غیرقابل جایگزین | ❌ غیرقابل جایگزین |
خیر، به هیچ وجه و علتهای فنی آن بسیار مهمی دارد. اگر MTF در گیربکس اتوماتیک بریزید باعث آسیبهای زیر میشوید:
اگر ATF را در گیربکس دستی بریزید باعث آسیبهای زیر میشوید:
بیشتر آسیبهای گیربکس نه بهخاطر رانندگی بد، بلکه بهخاطر انتخاب روغن اشتباه است.
هرکدام از این موارد بهتنهایی میتواند عمر گیربکس را نصف کند.
گیربکس دستی
برای گیربکسهای دستی، انتخاب روغن مناسب براساس استاندارد بسیار حیاتی است. معمولاً روغنهایی با استاندارد API GL-4 برای دندههای معمولی و API GL-5 برای دندههای تحت فشار بالا توصیه میشوند.
استفاده از استاندارد صحیح باعث روانکاری بهینه، کاهش ساییدگی دندهها و افزایش طول عمر گیربکس میشود.
گیربکس اتوماتیک
گیربکسهای اتوماتیک نیاز به روغنهای مخصوص دارند که هر کدام بر اساس نوع گیربکس و سازنده خودرو استاندارد شدهاند:
همیشه برای اطمینان از انتخاب صحیح، دفترچه راهنمای خودرو را بررسی کنید تا نوع و استاندارد دقیق روغن گیربکس مشخص شود.
تأخیر در تعویض روغن گیربکس باعث کاهش طول عمر گیربکس و افزایش احتمال خرابی اجزای داخلی میشود، بنابراین رعایت دورههای تعویض اهمیت زیادی دارد.
تفاوت روغن گیربکس دستی و اتوماتیک یک موضوع ظاهری یا اسمی نیست؛ این تفاوت یک موضوع کاملاً مهندسی، فنی و حیاتی برای سلامت خودرو است.
تفاوت روغن MTF و ATF در ساختار، عملکرد، ویسکوزیته و کاربرد باعث میشود که هیچکدام جایگزین دیگری نباشند. فرق واسکازین دستی با اتومات دقیقاً در همین ماهیت عملکردی نهفته است.
انتخاب روغن درست یعنی افزایش عمر گیربکس، کاهش هزینه تعمیر، رانندگی نرمتر و امنیت بیشتر. اگر به سلامت خودروت اهمیت میدهی، انتخاب روغن گیربکس را ساده و سرسری نگیر؛ چون کوچکترین اشتباه، بزرگترین هزینه را میسازد.
تفاوت روغن گیربکس دستی و اتوماتیک چیست؟
تفاوت در ویسکوزیته، افزودنیها، عملکرد هیدرولیکی و ساختار شیمیایی است.
تفاوت روغن MTF و ATF فقط در غلظت است؟
خیر، در نوع افزودنیها، عملکرد و کاربرد کاملاً متفاوت هستند.
فرق واسکازین دستی با اتومات چیست؟
واسکازین دستی غلیظ و مکانیکی است، ATF سیال هیدرولیکی با عملکرد کنترلی است.
اگر روغن اشتباه بریزیم چه میشود؟
باعث آسیب جدی به گیربکس، سایش قطعات و هزینه تعمیر سنگین میشود.
تلفن:
آدرس:
بوشهر، چهار راه ولیعصر، خیابان نواب صفوی جنوبی، ساختمان مهدوی
