روغن موتور نقش حیاتی در سلامت و عملکرد خودرو دارد. انتخاب صحیح و استفاده درست از روغن موتور برای حفظ عمر طولانی خودرو ضروری است، اما گاهی اوقات، رانندگان ممکن است به دلایلی مانند دسترسی نداشتن به نمونه اصلی یا اتمام ناگهانی، این سؤال را مطرح کنند که آیا ترکیب دو روغن موتور با برندهای مختلف مجاز است؟
پاسخ به این پرسش میتواند کمی پیچیده باشد و به جزئیات خاصی بستگی دارد. بهطور کلی، متخصصان و تولیدکنندگان خودرو توصیه میکنند که از ترکیب دو آنها خودداری شود. این توصیه بر مبنای دانش فنی و شیمیایی فرمولاسیون این سیالها است.
چرا تولیدکنندگان از ترکیب دو روغن موتور منع میکنند؟

هر روغن موتوری که توسط یک شرکت معتبر تولید میشود، نتیجه سالها تحقیق و آزمایش است. فرمولاسیون شیمیایی این سیالات از دو بخش اصلی روغن پایه و مواد افزودنی تشکیل شده است. نوع پایه، بخش عمده این سیال را تشکیل میدهد و میتواند بر اساس منابع مختلف از جمله معدنی، نیمهسنتتیک یا کاملاً سنتتیک باشد.
اگرچه همه روغنهای پایه باید استانداردهای مشخصی را رعایت کنند، اما ترکیب شیمیایی دقیق و فرآیند تولید آنها در برندهای مختلف، متفاوت است. بخش دیگری که تفاوتهای اصلی بین روغن موتورها را ایجاد میکند، مواد افزودنی هستند.
این مواد که درصدی از حجم سیال را شامل میشوند، وظایفی مانند بهبود شاخص گرانروی، جلوگیری از اکسیداسیون، مقابله با خوردگی، تمیز نگهداشتن موتور و ممانعت از ایجاد کف را برعهده دارند. ترکیب و نسبت این مواد افزودنی، یک فرمول اختصاصی برای هر برند محسوب میشود.
هنگامی که شما ترکیب دو روغن موتور از برندهای مختلف را انجام میدهید، درواقع دو سیستم افزودنی متفاوت را با هم مخلوط میکنید. این کار میتواند تعادل شیمیایی موجود در هر دو فرمول را به هم بزند. این احتمال وجود دارد که برخی از مواد افزودنی با یکدیگر واکنش نامطلوب را نشان دهند یا اثر یکدیگر را خنثی کنند.
عواقب احتمالی مخلوط کردن روغن موتور

اگرچه در شرایط اضطراری ممکن است برای جلوگیری از آسیب جدی به موتور، به افزودن مقدار کمی روغن نیاز باشد، اما بهطور معمول، مخلوط کردن روغن موتور میتواند منجر به بروز چندین مشکل شود که سلامت طولانیمدت موتور را به خطر میاندازد.
کاهش عملکرد روانکاری
اختلاط ناسازگار میتواند باعث شود که ویژگیهای ضروری این سیال مانند روانکاری مناسب، کاهش یابد. این اتفاق منجر به افزایش اصطکاک و سایش بیشتر قطعات داخلی موتور میشود.
تشکیل رسوبات و لجن
ناسازگاری در مواد افزودنی گاهی اوقات باعث میشود که برخی از آنها از حالت تعلیق خارج شده و به شکل رسوبات یا لجن درآیند. این مواد میتوانند کانالهای حیاتی روغنکاری را مسدود کرده و جریان سیال را مختل سازند. این انسدادها گرمای بیشازحد و آسیب جدی به موتور را به دنبال دارند.
کاهش خاصیت پاککنندگی
مواد افزودنی پاککننده در روغن، ذرات کثیفی و دوده را معلق نگه میدارند. زمانی که دو سیال با فرمولهای مختلف ترکیب میشوند، ممکن است این خاصیت کاهش یابد. در نتیجه، ذرات آلودگی در موتور باقی میمانند و آسیبهای ناشی از سایش را افزایش میدهند.
تغییر گرانروی (ویسکوزیته)
یکی از مشخصات حیاتی روغن موتور، گرانروی یا ویسکوزیته آن بوده که نشاندهنده مقاومت این ماده در برابر جریان یافتن است. گرانروی باید متناسب با دمای عملکرد موتور باشد. ترکیب روغن موتور با گرید مختلف یکی از مواردی است که باید از آن اجتناب کرد.
ترکیب روغن موتور با گرید مختلف: یک اشتباه جدی
اگرچه اختلاط برندها (با گرید یکسان) ممکن است در حد بسیار کم و در شرایط اضطراری تا حدی قابل قبول باشد، اما یک خطر آشکار برای موتور محسوب میشود. گرید روغن مانند 5W-30 یا 10W-40، نشاندهنده عملکرد روغن در دماهای پایین و بالا است.
زمانی که روغنها با گرید متفاوت با یکدیگر ترکیب میشوند، گرانروی نهایی مخلوط، ویژگیهای مطلوب هیچکدام را نخواهد داشت. این تغییر در گرانروی میتواند پمپپذیری سیال در هوای سرد را مختل سازد یا در دماهای بالا، فیلم محافظ روغن را ضعیف کند. هر دو حالت، خطر سایش و آسیب مکانیکی به موتور را به شدت افزایش میدهند.
چه زمانی میتوان دو روغن موتور را با هم مخلوط کرد؟

در شرایط بسیار اضطراری، اگر سطح روغن موتور به شدت پایین بیاید و چراغ اخطار روشن شده و دسترسی به نوع اصلی این ماده نباشد، میتوان مقدار کمی روغن مکمل (ترجیحاً از همان نوع شیمیایی – برای نمونه سنتتیک با سنتتیک) اضافه کرد. این کار فقط برای رساندن خودرو به تعمیرگاه یا محل خرید روغن مناسب است. در این شرایط، باید در اولین فرصت کل روغن موتور و فیلتر آن تعویض شوند.
نکته مهم این است که اگر میخواهید روغن موتور جدیدی به نوع قدیمی اضافه کنید، باید مشخصات API و ACEA (استانداردهای بینالمللی کیفیت روغن) آنها مشابه باشند. حتی در این شرایط نیز باید بدانید که این اقدام یک راهحل موقت و پرخطر است.
بهترین اقدامات برای مراقبت از موتور و انتخاب روغن

بهترین راه برای حفظ سلامت و کارایی موتور خودرو، استفاده مداوم از یک نوع و برند روغن بوده که توسط سازنده خودرو توصیه شده است. تعویض منظم سیال و فیلتر، طبق برنامه زمانبندی مشخص، مهمترین اقدام مراقبتی است.
در صورت عدم دسترسی به روغن موتور اصلی، اولویت با نوعی است که کاملاً از نظر مشخصات گرانروی (مانند 5W-30) و استانداردهای کیفی (API و ACEA) با نمونه اصلی مطابقت داشته باشد.
توصیه میکنیم از هرگونه ترکیب دو روغن موتور، بهخصوص ترکیب برندهای مختلف یا گریدهای متفاوت، اجتناب کنید. این عمل میتواند هزینههای تعمیرات بسیار سنگینتری را در آینده به دنبال داشته باشد. استفاده از نمونههای استاندارد و باکیفیت، تضمینکننده عملکرد بهینه خودرو است.
سخن پایانی
ترکیب دو روغن موتور، بهخصوص از برندهای مختلف یا با گریدهای متفاوت توصیه نمیشود. ریسکهای ناشی از ناسازگاری مواد افزودنی و تغییرات نامطلوب در گرانروی، بسیار بالاتر از منافع احتمالی آن است. برای حفظ سلامت و طول عمر موتور خودروی خود، همواره از سیالی که توسط تولیدکننده توصیه شده است، استفاده کنید. اویل کار بهعنوان یک مرجع تخصصی در زمینه تأمین و ارائه انواع روغن موتورهای استاندارد و باکیفیت، متعهد است که بهترین محصولات را با تضمین اصالت به مشتریان عرضه کند. برای مشاوره در زمینه انتخاب روغن موتور مناسب و خرید مطمئن، میتوانید با خدمات اویل کار در ارتباط باشید.
سؤالات متداول
آیا میتوان روغن موتور سنتتیک را با معدنی مخلوط کرد؟
بهتر است این کار انجام نشود. اگرچه از نظر فنی ممکن است این دو نوع در برخی از موارد با یکدیگر ترکیب شوند، اما مواد افزودنی آنها کاملاً متفاوت هستند. ترکیب روغن سنتتیک و معدنی، میتواند خواص عالی روغن سنتتیک را تضعیف کند و در درازمدت برای موتور مضر باشد.
اگر به اشتباه مقداری روغن متفاوت در موتور ریخته باشیم، چه باید کرد؟
اگر مقدار کمی (حدود نیم لیتر) روغن متفاوت اضافه شده باشد، باید در اسرع وقت برای تعویض کامل روغن و فیلتر اقدام کنید. اگر مقدار زیادی ریخته شده، نباید خودرو را روشن کنید و باید بلافاصله سیال را تخلیه کرده تا آسیب جدی به موتور وارد نشود.
چرا برخی افراد میگویند ترکیب دو روغن موتور ایرادی ندارد؟
این دیدگاه معمولاً بر اساس این فرض است که تمام روغنهای موتور باید حداقل استانداردهای API را رعایت کنند. با وجود این، تفاوتهای شیمیایی در مواد افزودنی اختصاصی برندها، خطر ناسازگاری و کاهش عملکرد را به همراه دارند. تخصص و دانش علمی، این عمل را توصیه نمیکنند.
آیا میتوان روغن موتور یک برند را با روغن موتور همان برند اما گرید متفاوت مخلوط کرد؟
این کار نیز توصیه نمیشود. هدف از استفاده از گرید خاص (مثلاً 10W-40) رسیدن به بهترین عملکرد در شرایط آبوهوایی و ساختار موتور شما است. ترکیب دو روغن موتور با گرید متفاوت، این مشخصه را به هم میزند.