خرید عمده
بسیاری از رانندهها تا وقتی صدای زوزه گیربکس را نشنوند یا تعویض دنده سفت نشود، اصلاً به زمان تعویض روغن گیربکس فکر نمیکنند. اما واقعیت این است که آسیبهای گیربکس همیشه بیصدا شروع میشوند و وقتی علائم جدی ظاهر شوند، هزینه تعمیر میتواند چند ده میلیون تومان باشد.
اگر میخواهید بدانید دقیقاً کی روغن گیربکس را عوض کنیم، بهترین زمان تعویض واسکازین چه موقع است و چه عواملی این زمان را تغییر میدهد، این راهنمای کامل و کاربردی برای شماست.
در یک کلام هزینه؛ گیربکس، چه دستی باشد چه اتوماتیک، یکی از گرانترین قطعات خودرو محسوب میشود. روغن گیربکس یا همان واسکازین در گیربکسهای دستی و ATF در گیربکسهای اتوماتیک، نقش حیاتی در عملکرد صحیح آن دارند.
روغن گیربکس فقط برای روانکاری نیست. این سیال چند وظیفه مهم را همزمان انجام میدهد:
اگر این روغن کیفیت خود را از دست بدهد، اصطکاک بالا میرود و استهلاک به شکل تصاعدی افزایش پیدا میکند.
در صورت بیتوجهی به زمان تعویض روغن گیربکس، معمولاً این مشکلات رخ میدهد:
هزینه تعویض روغن در برابر هزینه تعمیر گیربکس بسیار ناچیز است؛ اما اغلب نادیده گرفته میشود.
یکی از پرتکرارترین سوالات کاربران این است که کی روغن گیربکس را عوض کنیم اگر خودرو دستی باشد؟
بهترین زمان تعویض واسکازین در گیربکس دستی بهطور معمول به صورت زیر است:
البته این عدد یک نسخه عمومی است. شرایط رانندگی، کیفیت روغن و نوع خودرو میتوانند این بازه را تغییر دهند.
چه عواملی زمان تعویض روغن گیربکس دستی را کوتاهتر میکند؟
اگر در شرایط زیر رانندگی میکنید، باید برای تعویض روغن گیربکس دستی زودتر اقدام کنید:
در این شرایط، بهتر است هر ۳۰ تا ۴۰ هزار کیلومتر روغن گیربکس دستی بررسی و در صورت نیاز تعویض شود.
در گیربکسهای اتوماتیک، حساسیت موضوع بیشتر است. چون روغن علاوه بر روانکاری، نقش انتقال نیرو را هم دارد.
بازه زمانی استاندارد تعویض روغن گیربکس اتوماتیک یا ATF برای اکثر خودروهای اتوماتیک بهتر است به این صورت عمل شود:
برخی خودروهای جدید اصطلاحاً”Lifetime Fluid” دارند، اما تجربه عملی نشان داده تعویض دورهای همچنان ضروری است.
در گیربکسهای اتوماتیک، روغن فقط نقش روانکاری ندارد، بلکه بخش مهمی از عملکرد سیستم به فشار و کیفیت همین سیال وابسته است.
به همین دلیل اگر تعویض آن بهموقع انجام نشود و روغن آلوده یا فرسوده شود، اختلالها خیلی سریعتر و جدیتر از گیربکس دستی ظاهر میشوند و آسیبهای زیر را موجب میشوند:
• افت فشار هیدرولیکی
• لغزش کلاچهای داخلی
• سوختن صفحات
• ایجاد خطا در واحد کنترل گیربکس
به همین دلیل تأخیر در زمان تعویض روغن گیربکس در خودروهای اتوماتیک معمولاً با خسارتهای پرهزینه و تعمیرات پیچیده همراه است.
گاهی برای تعویض روغن گیربکس بازهی زمانی و کیلومتر را فراموش میکنیم. در این مواقع باید به علائم توجه کنیم. علائم هشدار دهند در گیربکس دستی و اتوماتیک تا حدی متفاوت است.
این نشانهها معمولاً به کاهش خاصیت روانکاری مربوط میشوند.
اگر هر یک از این علائم را دیدید، بررسی فوری ضروری است.
نوع خودرو و برند سازنده میتواند نقش مهمی در تعیین زمان تعویض روغن گیربکس داشته باشد. بسته به نوع گیربکس، میزان فشار واردشده، شرایط رانندگی و کارکرد خودرو، بازه تعویض میتواند کوتاهتر یا طولانیتر شود. در ادامه، خودروها را بر اساس نوع کاربری و ساختار فنی دستهبندی کردهایم تا دقیقتر بدانید کی روغن گیربکس را عوض کنیم.
خودروهای اقتصادی شهری
در خودروهای پرتیراژ داخلی، معمولاً بازه ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر منطقی است. اگر استفاده روزمره، ترافیک سنگین و توقفهای مکرر دارید، بهتر است به بازه پایینتر این عدد توجه کنید تا زمان تعویض روغن گیربکس به تعویق نیفتد.
خودروهای توربو یا قدرتمند
به دلیل گشتاور بالاتر و فشار بیشتر روی مجموعه انتقال قدرت، گیربکس تحت تنش بیشتری قرار دارد. بنابراین بهترین زمان تعویض واسکازین معمولاً کوتاهتر از حالت عادی است و استفاده از روغن با سطح کیفی بالاتر اهمیت زیادی دارد.
خودروهای کارکرده یا بالای ۱۵۰ هزار کیلومتر
در خودروهای با کارکرد بالا، تعویض منظم اهمیت دوچندان دارد. افزایش ذرات فلزی و آلودگی داخلی میتواند در صورت بیتوجهی به زمان تعویض روغن گیربکس، باعث ایجاد آسیبهای زنجیرهای و استهلاک سریعتر قطعات شود.
خودروهای اتوماتیک CVT
در گیربکسهای CVT کیفیت روغن بسیار حیاتی است، چون عملکرد پولی و تسمه کاملاً وابسته به سیال است. معمولاً بازه ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر پیشنهاد میشود و تأخیر در تعویض میتواند باعث لرزش و افت شتاب شود.
خودروهای دوکلاچه DCT
گیربکسهای دوکلاچه ساختار حساس و دقیقی دارند. در این خودروها باید دقیقاً مطابق توصیه سازنده عمل شود، زیرا افت کیفیت روغن میتواند باعث تقه، خطا یا اختلال در تعویض دنده شود.
خودروهای مورد استفاده در شرایط سخت
در صورت رانندگی در گرمای شدید، مناطق کوهستانی، یدککشی یا حمل بار، فشار بیشتری به گیربکس وارد میشود. در این شرایط بهتر است بازه استاندارد تعویض را ۲۰ تا ۳۰ درصد کوتاهتر در نظر بگیرید.
خودروهایی با سابقه سرویس نامنظم
اگر از زمان آخرین تعویض مطمئن نیستید، بررسی و تعویض پیشگیرانه توصیه میشود. در این موارد، اقدام بهموقع میتواند از هزینههای سنگین تعمیر جلوگیری کند.
| نوع خودرو | نوع گیربکس | بازه پیشنهادی تعویض | نکته مهم |
|---|---|---|---|
| اقتصادی شهری | دستی / اتوماتیک | ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر | در ترافیک سنگین بهتر است نزدیک به ۴۰ هزار کیلومتر تعویض شود |
| توربو یا قدرتمند | دستی / اتوماتیک | ۳۰ تا ۵۰ هزار کیلومتر | استفاده از روغن با کیفیت بالا ضروری است |
| کارکرد بالای ۱۵۰ هزار | دستی / اتوماتیک | حداکثر هر ۴۰ هزار کیلومتر | حساسیت بیشتر به آلودگی داخلی؛ تعویض منظم الزامی است |
| اتوماتیک CVT | CVT | ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر | تأخیر باعث لرزش و افت عملکرد سیستم میشود |
| دوکلاچه (DCT) | DCT | طبق دفترچه (معمولاً ۴۰ تا ۶۰ هزار) | رعایت دقیق استاندارد سازنده و تعویض منظم ضروری است |
| شرایط سخت رانندگی | دستی / اتوماتیک | ۲۰ تا ۳۰٪ کمتر از حالت عادی | رانندگی در گرما، کوهستان یا حمل بار سنگین فشار روی گیربکس را افزایش میدهد |
| سابقه سرویس نامنظم | دستی / اتوماتیک | بررسی فوری | تعویض پیشگیرانه برای جلوگیری از آسیبهای جدی توصیه میشود |
در عمل، بسیاری از آسیبها به دلیل خطاهای ساده اما مهم رخ میدهند. در ادامه رایجترین اشتباهات را مرور میکنیم.
قبل از اینکه سراغ لیست برویم، باید بدانید حتی اگر زمان تعویض روغن گیربکس را درست انتخاب کنید، اجرای اشتباه میتواند نتیجه را خراب کند.
در تجربه عملی کار با مشتریان حوزه روانکار، چند الگوی تکراری وجود دارد.
بیشترین مورد مربوط به خودروهایی است که بیش از ۱۰۰ هزار کیلومتر روغن گیربکس آنها تعویض نشده است. مالک خودرو معمولاً تصور میکند چون مشکلی حس نکرده، نیازی به تعویض نیست.
در موارد دیگر، استفاده از روغن ارزان و بینامونشان باعث شده دندهها شروع به زوزه کشیدن کنند. پس از بررسی مشخص میشود سطح افزودنیهای ضدسایش در روغن بسیار پایین بوده است.
اما راهحل واقعی چیست؟
این اقدامات ساده میتوانند عمر گیربکس را چند سال افزایش دهند.
بله، مخصوصاً در خودروهای کارکرد بالا.
اگر روغن بسیار کهنه باشد و ناگهان تعویض شود، ممکن است رسوبات جدا شوند و مسیرهای باریک را مسدود کنند. به همین دلیل در خودروهای با کارکرد بالا، بهتر است تعویض بهصورت مرحلهای یا با مشاوره متخصص انجام شود.
زمان تعویض روغن گیربکس یکی از مهمترین عوامل در افزایش عمر خودرو است. چه خودرو دستی داشته باشید چه اتوماتیک، تعویض منظم و استفاده از روغن استاندارد، هزینهای بسیار کمتر از تعمیر گیربکس دارد.
اگر مدت زیادی از آخرین تعویض گذشته یا علائمی مثل تقه و سختی دنده را احساس میکنید، همین امروز بررسی را در برنامه خود قرار دهید. پیشگیری همیشه ارزانتر از تعمیر است.
اگر از آخرین تعویض بیش از ۴۰ هزار کیلومتر گذشته، همین امروز بررسی را در اولویت قرار دهید.
۱. زمان تعویض روغن گیربکس دقیقاً هر چند کیلومتر است؟
در گیربکس دستی معمولاً هر ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر و در گیربکس اتوماتیک هر ۵۰ تا ۸۰ هزار کیلومتر توصیه میشود. البته شرایط رانندگی، کیفیت روغن و نوع خودرو میتواند این بازه را تغییر دهد.
۲. کی روغن گیربکس را عوض کنیم اگر کیلومتر کمی رانندگی میکنیم؟
حتی در صورت کارکرد کم، بهتر است هر ۲ تا ۳ سال یکبار روغن گیربکس تعویض شود. روغن در طول زمان دچار اکسید شدن و افت کیفیت میشود، حتی اگر خودرو استفاده زیادی نداشته باشد.
۳. آیا رنگ تیره روغن گیربکس همیشه نشانه خرابی است؟
خیر. تیره شدن جزئی روغن طبیعی است، اما اگر همراه با بوی سوختگی، وجود ذرات فلزی یا تغییر غلظت محسوس باشد، باید در اولین فرصت بررسی شود.
۴. آیا میتوان روغن گیربکس را خودمان تعویض کنیم؟
در گیربکسهای دستی با داشتن ابزار مناسب امکانپذیر است، اما در گیربکسهای اتوماتیک به دلیل حساسیت تنظیم سطح روغن و لزوم تعویض کامل، توصیه میشود این کار توسط متخصص انجام شود.
۵. اگر تعویض روغن گیربکس دیر انجام شود چه خطری دارد؟
بیتوجهی به زمان تعویض روغن گیربکس میتواند باعث افزایش اصطکاک، لغزش دندهها، بالا رفتن دمای سیستم و در نهایت آسیبهای پرهزینه به مجموعه گیربکس شود.
تلفن:
آدرس:
بوشهر، چهار راه ولیعصر، خیابان نواب صفوی جنوبی، ساختمان مهدوی
